السيد موسى الشبيري الزنجاني
2421
كتاب النكاح ( فارسى )
صورت بگويند ، اگر وارد نماز نشدهاى ، بايد وضوء را اعاده كنى ، اين امر ، امر وجوبى خواهد بود . و چون اختلاف تعبير ( تحويل و اداره ) در غسل و وضو ، هم با استحباب تحويل و اداره مىسازد و هم با افضل افراد واجب بودن آنها ، لذا اين اختلاف تعبير قرينه نمىشود كه امر به اعاده را حمل بر استحباب كنيم ، بلكه بالعكس ، ظهور امر در وجوب ، قرينه مىشود كه امر به تحويل و اداره را براى بيان افضل افراد واجب حمل نماييم . بنابراين ، حضرت مىفرمايد ، كسى كه انگشترى در دست دارد براى غسل ، انگشتر را جابجا كند و براى وضو بايد انگشتر را بچرخاند و اگر فراموش كرد كه در غسل ، انگشتر را جابجا كند يا در وضو ، انگشتر را بچرخاند حضرت مىفرمايند چنانچه بعد از ورود نماز متوجه شد اعتنا نكند و اگر قبل ، متوجه شد بايد دوباره وضو بگيرد . و چون اطلاق اين روايت ، شامل انگشتر تنگ هم مىشود و در مورد انگشتر تنگ متعارفاً ، مكلف اطمينان پيدا مىكند كه اگر دست به انگشتر نزند خود به خود آب به زير آن نمىرسد ، در چنين مواردى نيز ، حضرت فرموده ، اگر بعد از ورود در نماز متوجه شد اعتنا نكند ، يعنى يك نوع توسعهاى در ادلهء اشتراط وضو قائل شده است ، كه نسبت به نمازى كه شروع شده ، غسل و وضوء به اين شكل كافى است ، هر چند مقدارى از بدن شسته نشده باشد ، و اين حكمى واقعى است نه حكمى ظاهرى و مخصوص صورت شك و ربطى به قاعدهء فراغ ندارد . بنابراين ، محصّل مدلول صحيحهء حسين بن ابى العلاء و صحيحهء على بن جعفر اين خواهد بود كه اگر كسى براى غسل كردن يا وضو گرفتن ، فراموش كرد كه انگشترش را جابجا كند يا بچرخاند ، چنانچه انگشتر تنگ نباشد احتمال مىدهد كه خود به خود آب به بدن رسيده باشد ، در اين صورت مشكوك ، بين دخول صلاة
--> مستحبى است و امر به اعاده در صورت ترك آنها امرى مستحبى است . ولى چنين يقينى در مورد روايت فرض نشده و اختصاص روايت به صورت يقين به وصول ماء بدون تحويل و اداره انگشتر حمل روايت بر فرض نادر است .